Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?Bàn chân bẹt là tình trạng vòm gan chân thấp hoặc không biểu hiện rõ khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Vòm chân có nhiệm vụ hỗ trợ phân tán lực, duy trì sự ổn định và góp phần giúp bàn chân thích nghi với mặt đất trong quá trình đi lại, chạy nhảy. Khi vòm chân hạ thấp, phần giữa lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn bình thường.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bàn chân phẳng khá phổ biến và thường là một phần của quá trình phát triển. Lớp mô mỡ dưới lòng bàn chân cùng với hệ xương, cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện khiến vòm chân chưa rõ. Khi trẻ lớn dần và tăng cường vận động, cấu trúc bàn chân có thể thay đổi và vòm gan chân dần biểu hiện rõ hơn. Vì vậy, không nên xem mọi trường hợp bàn chân phẳng ở trẻ là bệnh lý.
Những yếu tố có thể dẫn đến bàn chân bẹtCấu trúc bàn chân chịu ảnh hưởng bởi cả yếu tố di truyền và đặc điểm phát triển của từng trẻ. Nếu trong gia đình có người sở hữu bàn chân bẹt, trẻ có thể có khả năng gặp tình trạng tương tự. Dây chằng tương đối lỏng cũng khiến các khớp bàn chân kém ổn định và vòm chân dễ hạ xuống khi chịu lực.
Bên cạnh đó, những bất thường liên quan đến cơ, gân, xương hoặc mô liên kết có thể ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ vòm bàn chân. Chấn thương ở bàn chân và cổ chân, một số bệnh lý thần kinh – cơ hoặc bất thường bẩm sinh cũng có thể là nguyên nhân trong những trường hợp đặc biệt.
Thừa cân có thể làm tăng tải trọng lên bàn chân và khiến các biểu hiện khó chịu rõ hơn. Tuy nhiên, không nên quy kết bàn chân bẹt chỉ do giày dép, đi chân đất hoặc tư thế sinh hoạt. Đây thường là kết quả của sự kết hợp giữa cấu trúc giải phẫu, yếu tố gia đình, sự phát triển và tình trạng vận động.
Dấu hiệu nhận biết cần lưu ýCha mẹ có thể quan sát bàn chân trẻ khi đứng và đi lại. Nếu vòm gan chân gần như biến mất khi chịu trọng lượng, gót chân nghiêng bất thường hoặc bàn chân có xu hướng xoay vào trong, nên theo dõi thêm các biểu hiện về chức năng.
Một số trẻ có bàn chân bẹt nhưng hoàn toàn không đau và vẫn chạy nhảy bình thường. Trong khi đó, trẻ có triệu chứng có thể nhanh mỏi chân, đau lòng bàn chân, gót chân, cổ chân hoặc cẳng chân sau khi vận động. Trẻ cũng có thể ngại chạy nhảy, khó duy trì thăng bằng, thường xuyên vấp ngã hoặc thay đổi dáng đi.
Việc kiểm tra tại nhà chỉ mang tính tham khảo. Hình dạng bàn chân không đủ để xác định tình trạng có cần điều trị hay không. Đánh giá chuyên môn cần xem xét cả độ linh hoạt của bàn chân, dáng đi, khả năng vận động và các triệu chứng đi kèm.
Khi nào cần điều trị?Không phải trẻ có bàn chân bẹt đều cần can thiệp. Nếu bàn chân mềm mại, không đau, không biến dạng tiến triển và trẻ vẫn vận động bình thường, theo dõi trong quá trình trưởng thành thường là lựa chọn phù hợp. Việc điều trị chỉ dựa vào hình dạng bàn chân có thể dẫn đến những can thiệp không cần thiết.
Khi trẻ có đau hoặc hạn chế chức năng, mục tiêu điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng và cải thiện khả năng vận động. Tùy từng trường hợp, chuyên gia có thể hướng dẫn các bài tập, vật lý trị liệu hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ bàn chân.
Dụng cụ chỉnh hình có vai trò gì?Dụng cụ chỉnh hình có thể được sử dụng trong một số trường hợp có triệu chứng nhằm hỗ trợ vòm chân, cải thiện sự ổn định và phân bổ áp lực khi đứng hoặc di chuyển. Việc lựa chọn nên dựa trên kích thước, cấu trúc bàn chân và nhu cầu vận động của trẻ.
Cha mẹ không nên tự mua dụng cụ với mục đích “tạo vòm” hoặc kỳ vọng có thể thay đổi vĩnh viễn cấu trúc bàn chân. Hiệu quả của dụng cụ chủ yếu nằm ở việc hỗ trợ chức năng và giảm khó chịu ở những trường hợp phù hợp.
Bài tập và vật lý trị liệuCác bài tập vận động có thể giúp tăng cường cơ bàn chân, cổ chân và cải thiện khả năng kiểm soát tư thế. Một số động tác thường được hướng dẫn gồm nâng gót, kéo giãn cơ bắp chân, co duỗi ngón chân, tập giữ thăng bằng hoặc nhặt vật nhẹ bằng ngón chân.
Trẻ nên tập với cường độ vừa phải, đúng kỹ thuật và phù hợp với độ tuổi. Bài tập không đảm bảo làm vòm chân thay đổi hoàn toàn về cấu trúc, nhưng có thể hỗ trợ sức mạnh và chức năng bàn chân khi được áp dụng đúng đối tượng.
Trường hợp nào cần phẫu thuật?Phẫu thuật hiếm khi là lựa chọn đầu tiên ở trẻ bị bàn chân bẹt. Phương pháp này chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, biến dạng cấu trúc rõ rệt, đau kéo dài hoặc hạn chế vận động đáng kể dù đã áp dụng các biện pháp bảo tồn phù hợp.
Nếu trẻ thường xuyên đau chân, dáng đi thay đổi, hạn chế hoạt động, bàn chân cứng hoặc hai bên có sự khác biệt rõ rệt, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đánh giá đúng nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng sẽ giúp lựa chọn phương án phù hợp, đồng thời tránh điều trị quá mức khi bàn chân vẫn đang trong quá trình phát triển.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng
Giày chân bẹt XiXa tại
Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại
https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.